Pieśni kościelne

Jedną z najznakomitszych pieśni polskich jest oczywiście Bogurodzica. To nie ulega wątpliwości. Pochodzi ona ze średniowiecza, czyli z epoki o bogatej kulturze i nastawieniu każdej sfery życia na religię i życie wokół kościoła. Jest ona owiana tajemniczością, ponieważ niewiadomo w jakim miejscu i czasie dokładnie powstała. Możemy tylko przypuszczać. Autor również jest nieznany. Kiedyś Bogurodzica była znana jedynie poprzez przekaz słowny. Później rozpowszechniła się dzięki spisaniu jej na piśmie. Ma ona formę prośby do Pana, aby zmiłował się nad ludem. Refren jest tu znamienity i posiada słowa słynnej modlitwy. Bogurodzica pobudza ludzi do zbiorowej świadomości względem wiary. Często traktowana była jako pieśń patriotyczna, która pobudzała Polaków do walki i pomagała w zrywach narodowowyzwoleńczych. Pierwsza zwrotka posiada zwrot do Matki Boskiej, w drugiej zaś wierni składają prośby do Jezusa. Dzięki temu nabiera ona podniosłości i złączenia się z chrześcijaństwem. Dzisiaj nie jest powszechnie śpiewana.

Bernardyni polscy bardzo byli zaangażowani w twórczość religijną, między innymi w tworzenie pieśni. Do dzisiaj zachowały się rękopisy wielu znanych zakonników. Można je obejrzeć w wielu muzeach jako oryginał lub też jako kopię. Pieśni takie charakteryzowały się zwrotem do Matki boskiej, gdyż w zakonie tym istniał jej kult, szczególnie jeśli chodzi o Matkę Niepokalanego Poczęcia. Dzięki takiej pieśni możemy się sporo dowiedzieć o życiu Matki Boskiej. Wiele z nich to specjalnie stworzona na boże Narodzenie kolędy i pastorałki. Bernardyni tworzyli pieśni o charakterze podniosłym. Mają one charakter modlitwy. Często formowano je także w charakterze prośby skierowanej do Matki boskiej. Zawsze wyrażały one wielką wiarę. Jednak największą popularność przyniosły pieśni o charakterze fabularnym. Przypominają one legendy, lecz są w formie śpiewanej. Były one łatwe do zapamiętania, krótkie, aby wierni mogli śpiewać razem z chórem. Refren zawsze wpadał w ucho. Często zdarzały się też nawiązania biblijne.

Hymn Cherubiński występuje w kościele prawosławnym i jest częścią odprawianej w cerkwi Liturgii. Dzisiaj posiada wiele przekształceń i jest śpiewana wielogłosowo. Kiedyż nie było to jednak możliwe. Wielu znanych kompozytorów dostrzega dziś walory tej starej pieśni. Jest to tradycja wywodząca się z dawnych czasów prawosławia, choć jej powstanie nie jest do końca znane. Jest to pieśń krótka, jednak w formie śpiewu trwa bardzo długo, ponieważ każde słowo jest przedłużane i powtarzane. Jest śpiewana podczas Wielkiej Liturgii, gdzie rozgrywa się w jej czasie cały rytuał prawosławia. Pieśń ma charakter podniosły i nawiązuje do tradycji tego odłamu chrześcijaństwa. Łatwość jej zapamiętania spowodowała, że stała się szybko popularna. Dzięki temu szybko zdobyła rangę najważniejszych pieśni w prawosławiu. Hymn inaczej nazywany jest Pieśnią Cherubinów lub też Pieśnią Cerkwi Prawosławnej, gdyż tylko w jej obrębie jest śpiewana. Nazywana jest tak ze względu na bezpośredni zwrot właśnie do Cherubinów.