Pieśni kościelne

Jedną z najznakomitszych pieśni polskich jest oczywiście Bogurodzica. To nie ulega wątpliwości. Pochodzi ona ze średniowiecza, czyli z epoki o bogatej kulturze i nastawieniu każdej sfery życia na religię i życie wokół kościoła. Jest ona owiana tajemniczością, ponieważ niewiadomo w jakim miejscu i czasie dokładnie powstała. Możemy tylko przypuszczać. Autor również jest nieznany. Kiedyś Bogurodzica była znana jedynie poprzez przekaz słowny. Później rozpowszechniła się dzięki spisaniu jej na piśmie. Ma ona formę prośby do Pana, aby zmiłował się nad ludem. Refren jest tu znamienity i posiada słowa słynnej modlitwy. Bogurodzica pobudza ludzi do zbiorowej świadomości względem wiary. Często traktowana była jako pieśń patriotyczna, która pobudzała Polaków do walki i pomagała w zrywach narodowowyzwoleńczych. Pierwsza zwrotka posiada zwrot do Matki Boskiej, w drugiej zaś wierni składają prośby do Jezusa. Dzięki temu nabiera ona podniosłości i złączenia się z chrześcijaństwem. Dzisiaj nie jest powszechnie śpiewana.

Hymn Cherubiński występuje w kościele prawosławnym i jest częścią odprawianej w cerkwi Liturgii. Dzisiaj posiada wiele przekształceń i jest śpiewana wielogłosowo. Kiedyż nie było to jednak możliwe. Wielu znanych kompozytorów dostrzega dziś walory tej starej pieśni. Jest to tradycja wywodząca się z dawnych czasów prawosławia, choć jej powstanie nie jest do końca znane. Jest to pieśń krótka, jednak w formie śpiewu trwa bardzo długo, ponieważ każde słowo jest przedłużane i powtarzane. Jest śpiewana podczas Wielkiej Liturgii, gdzie rozgrywa się w jej czasie cały rytuał prawosławia. Pieśń ma charakter podniosły i nawiązuje do tradycji tego odłamu chrześcijaństwa. Łatwość jej zapamiętania spowodowała, że stała się szybko popularna. Dzięki temu szybko zdobyła rangę najważniejszych pieśni w prawosławiu. Hymn inaczej nazywany jest Pieśnią Cherubinów lub też Pieśnią Cerkwi Prawosławnej, gdyż tylko w jej obrębie jest śpiewana. Nazywana jest tak ze względu na bezpośredni zwrot właśnie do Cherubinów.

Pieśń liturgiczna wiąże się z rytuałem odprawiania mszy świętej. Związane są jednak z pewnymi świętami, które dyktują rodzaj i charakter śpiewanych pieśni. Dlatego właśnie każda z nich ma zupełnie inny nastrój i budowę. Najważniejsze są te, które śpiewamy do Najświętszego Sakramentu, szczególnie do Maryi. Warto wspomnieć, że pieśni związanych z kultem maryjnym jest o wiele więcej niż tych, śpiewanych do Boga. Wiele jest także pieśni poświęconych Jezusowi Chrystusowi. Jest tak ze względu na to, że Pismo Święte poświęcone było głównie jego działalności, w szczególności Nowy Testament. Dlatego takie okazje jak Boże Narodzenie, czy też Zmartwychwstanie nie są nam wszystkim obce. Szczególnie ważne są też pieśni na Adwent, które wprowadzają wiernych w szczególny nastrój zadumy, zamyślenia, zastanowienia się nad własnym życiem. Przybliżają nas również do Boga. Jeśli chodzi o pieśni Wielkiego Postu, tutaj nabierają one zupełnie innego przekazu i wyrazu. Są smutne, wyrażają cierpienie Pana Jezusa.